1772-1918

  • 5 VIII 1772 W wyniku I rozbioru Polski Mielec i Rzochów oraz ich okolice znalazły się pod zaborem austriackim, w granicach Królestwa Galicji i Lodomerii.
  • 1772 Wylała rzeka Wisłoka.

 

POD ZABOREM AUSTRIACKIM (1772-1918)

  • VIII 1772 Do Mielca weszło wojsko austriackie.
  • 1774 W ramach austriackiej reformy szkolnictwa w Mielcu utworzono dystrykt szkolny.
  • 1774 Ks. Hugo de Sztumberg Kołłątaj został proboszczem parafii św. Mateusza (prawdopodobnie tytularnym). Funkcję tę sprawował do 1783 r.
  • 1774 Proboszczem parafii w Rzochowie został ks. Wojciech Garlicki.
  • 1774 Wylała rzeka Wisłoka.
  • 1778 Austriacy wprowadzili w życie nową ordynację cechową. W Mielcu funkcjonowało pięć cechów: garncarski, kowalski, krawiecki, szewski i sukienniczy.
  • 1781 Oficjał tarnowski ks. Jan Duwall zniósł prepozyturę szpitalną w Rzochowie, a kościół szpitalny św. Anny zamieniono na szpital dla ubogich.
  • 12 I 1782 Na mocy dekretu cesarza Józefa II o zniesieniu zakonów, mielecki klasztor trynitarzy został zlikwidowany, a jego obiekty przekazano wojsku. Trynitarze opuścili Mielec, zabierając ze sobą m.in. figurę Jezusa Nazareńskiego.
  • 22 III 1782 Na terenie Galicji utworzono cyrkuły – jednostki administracyjne, m. in. cyrkuł tarnowski, w którego granicach znalazł się Mielec.
  • 1782 Proboszczem parafii mieleckiej został ks. Tomasz Spychajewski i pełnił tę funkcję do 1808 r.
  • 1782 Władze austriackie ograniczyły ilość jarmarków w Mielcu do dwóch w roku, ale właściciel Mielca Jan Pieniążek nie przestrzegał tego i organizował jarmarki według własnego uznania (nawet 12 w roku).  
  • 1783-1794 Proboszczem parafii w Rzochowie był ks. Józef Szczepanowski.
  • 1784 Biskup tarnowski Jan Duwal ustanowił nowe granice dekanatów w diecezji tarnowskiej. Zmieniły się także granice dekanatu mieleckiego.  
  • 1784 Na podstawie dekretu cesarza austriackiego Józefa II, nakazującego (ze względów sanitarnych) lokowanie cmentarzy poza zwartą zabudową miejską, zamknięto cmentarz parafialny przy kościele św. Mateusza i urządzono nowy, nad rzeką Wisłoką, z kościółkiem św. Michała (później św. Marka) pośrodku.
  • 1784 Oddano do użytku murowany gościniec od Dębicy do Mielca.
  • 1784 Zwolniono mieszczan chrześcijańskich od płacenia podatku przemysłowego. 
  • 1785 Burmistrzem Mielca był Antoni Wiśniewski, a landwójtem Jakób Sądowicz..
  • 1785 Burmistrzem Rzochowa był Antoni Ruga.
  • 1785 Utworzono specjalny fundusz pożyczkowy dla pobudzenia przemysłu i rzemiosła.
  • 1786 Powstała diecezja tarnowska, która swym zasięgiem objęła m.in. dekanat mielecki.
  • 14 V 1788 Administracja austriacka sporządziła „Metrykę Józefińską” – spis posesji i ich właścicieli, m.in. na terenie Mielca.
  • 1788 Antoni Walenty Stadnicki zakupił od brata – Piotra Stadnickiego – majątek rzemieńsko-rzochowski.
  • 1788 Burmistrzem rzochowskim był Jan Siewierski.
  • 1789 Zrównano ludność chrześcijańską z żydowską w zakresie sądownictwa cywilnego i karnego. 
  • 1789 Zmarł ks. Wojciech Garlicki  - były proboszcz  parafii w Rzochowie.
  • 1791-1794 Burmistrzem i landwójtem Mielca był Paweł Rynnowic vel Polak.
  • ok. 1794 Córka Antoniego Walentego Stadnickiego – Kunegunda wyszła za mąż za Kajetana Reya i wniosła jako wiano majątek rzemieńsko-rzochowski. 
  • 1792 Zorganizowano szkołę trywialną i umieszczono ją w budynku murowanym obok kościoła parafialnego. 
  • 1792-1795 Rozbudowano kościół św. Mateusza, dobudowując m.in. wieżę od strony zachodniej.
  • 1793 Burmistrzem Mielca był Jan Kozana.
  • 31 I 1794 Proboszczem parafii rzochowskiej został ks. Tomasz Ryniewicz.
  • 1795 Anna Ossolińska (córka Michała) wyszła za mąż za Jana Odrowąża Pieniążka (podkomorzego lwowskiego) i wniosła w posagu m.in. 2/3 Mielca i mieleckiego majątku.
  • 29 IX 1795 W czasie uroczystej Mszy Św. dziekan i proboszcz mielecki ks. Tomasz Spychajewski poświęcił nowo wybudowaną murowaną kaplicę cmentarną św. Michała na nowym cmentarzu nad Wisłoką. (Aktualnie jest to kościółek św. Marka.)
  • 1796 Landwójtem Mielca był Sebastian Brożonowicz.
  • 1797 Cechmistrzem cechu garncarskiego był Jan Mulowski. 
  • 1798 Na zlecenie nieznanego fundatora wykonano figurę św. Józefa z Dzieciątkiem i ustawiono na miejscu, gdzie podobno stał niegdyś drewniany kościółek Matki Bożej Różańcowej i po pożarze został rozebrany.
  • 1798 Władze austriackie wprowadziły podatek kwaterunkowy w wysokości 6% od dochodu czynszowego. Płacili go właściciele nieruchomości.
  • 1799 Mielec liczył około 2950 mieszkańców.
  • 1799 Z fundacji mieleckiej Żydówki Bajli wybudowano szkołę izraelicką (chader).
  • 1799 Zmarła Kunegunda Rey (ze Stadnickich) – dziedziczka dóbr rzemieńsko-rzochowskich.
  • 1807 Zabudowa Mielca składała się z 366 domów.
  • 1808 Zmarł ks. Tomasz Spychajewski – proboszcz parafii św. Mateusza, dziekan dekanatu mieleckiego.
  • 1808 Ks. Jan Mikulicz de Radecki został mianowany proboszczem parafii św. Mateusza. 
  • V 1809 Wojska Księstwa Warszawskiego pod dowództwem księcia Józefa Poniatowskiego gościły w Mielcu. 9 VI stoczyły potyczkę z wojskami austriackimi na terenach po lewej stronie Wisłoki i wycofały się na prawy brzeg rzeki, a następnie opuściły Mielec.
  • 1812 Wylała rzeka Wisłoka.
  • 1813 Wylała rzeka Wisloka.
  • 1817 Współwłaściciel Mielca Jan Pieniążek wykupił od Austriaków teren i obiekty po dawnym zakonie trynitarzy.
  • 1819 Współwłaściciel Mielca Jan Pieniążek bezprawnie aresztował wójta Brożonowicza i siłą zabrał księgi miejskie. 
  • 27 VI 1820 Sporządzono „Metrykę Franciszkańską” - spis posesji i ich właścicieli.
  • 1820 Spalił się drewniany kościół św. Marka w Rzochowie.
  • 1821 Po kilkudziesięciu latach sporów z właścicielami miasta o korzystanie z pastwiska i lasu mieszczanie przegrali w sądzie i wyrazili zgodę na zapłacenie czynszu. 
  • 1822 Zmarł Kajetan Rey – właściciel m.in. dóbr rzochowsko-rzemieńskich.
  • 1823 Spłonął budynek szkolny przy kościele św. Mateusza.
  • 26 IV 1823 Zmarł ks. Tomasz Ryniewicz – proboszcz parafii w Rzochowie. Funkcję administratora tej parafii powierzono ks. Ignacemu Sitkowskiemu.
  • 1824 Proboszczem parafii rzochowskiej został ks. Stanisław Hadasik.
  • ok. 1824 Odbudowano drewniany kościół św. Marka w Rzochowie.
  • 15 VII 1829 Zmarł ks. Jan Mikulicz de Radecki (l. 72) – długoletni proboszcz parafii św. Mateusza. 
  • 1829–1831 Administratorem parafii mieleckiej był ks. Jan Nitecki.
  • 1830-1831 W powstaniu listopadowym brała udział grupa mielczan, głównie w Legii Nadwiślańskiej i 5. pułku ułanów. 
  • W oddziale „Białych Krakusów” walczył major Apolinary Lenartowski – współwłaściciel Mielca.
  • 1831 Epidemia cholery spowodowała śmierć wielu osób.
  • 1832 Feliks Bogusz poprzez małżeństwo z Aleksandrą Reyówną został współwłaścicielem dóbr rzemieńsko–rzochowskich, a następnie, po spłaceniu innych spadkobierców - właścicielem.
  • 1833 Proboszczem parafii mieleckiej został ks. Jan Bubula (Babula?).
  • 1833 Burmistrzem rzochowskim był Wojciech Siewierski.
  • 1834 Właścicielami majątku rzochowsko-rzemieńskiego zostali Feliks Bogusz i jego żona Aleksandra z Reyów. 
  • 1835 W Mielcu zamieszkał Ignacy Popiel – uczestnik powstania listopadowego 1830-1831.
  • 1836 Ks. Stanisław Hadasik zrezygnował z probostwa w Rzochowie i został przeniesiony do Dobczyc. Administratorem parafii został ks. Stanisław Gruczyński.
  • 1836-1837 Proboszczem parafii w Rzochowie był ks. Ludwik Andrzejowski.
  • 1836 Kolejny raz wybuchła epidemia cholery i pochłonęła wiele ofiar.
  • 23 XI 1837 Proboszczem parafii w Rzochowie został ks. Józef Mozdrzeniowski (Możdżeniowski?).
  • 1839 Po długotrwałym procesie sąd przyznał błonia od strony Złotnik miastu, ale równocześnie nakazał mieszczanom zapłacenie zaległych podatków za te tereny.
  • 1839 Wielka powódź zniszczyła m.in. kościół parafialny i cmentarz w Rzochowie.
  • 1840 Zbudowano drewniany kościół parafialny św. Marka Ewangelisty w Rzochowie na terenie niezalewanym przez Wisłokę.
  • 1840 W Wojsławiu doszło do spotkania Franciszka Wiesiołowskiego z przedstawicielem Towarzystwa Demokratycznego Polskiego Teofila Wiśniowskiego na temat organizacji powstania zbrojnego przeciwko zaborcom.
  • 3 XI 1841 Powstało Galicyjskie Towarzystwo Kredytowe Ziemskie, w którym znaleźli się znani ziemianie z Mielca i okolic.
  • 24 XII 1841 Zmarł ks. Jan Bubula (Babula?), proboszcz parafii św. Mateusza od 1833 r.
  • 1843 Mielec liczył 2475 mieszkańców.
  • 1843 Proboszczem parafii mieleckiej został ks. Edmund Oraczewski.
  • 1843 Wylew rzeki Wisłoki spowodował wiele szkód, m.in. woda zabrała dużą część cmentarza przy kaplicy św. Michała 
  • (później św. Marka).
  • 10 X 1844 Dekretem biskupa tarnowskiego Józefa Wojnarowicza utworzono nowe dekanaty i zmieniono granice dotychczasowych, m.in. mieleckiego. 
  • 1844 Do Wojsławia przybył delegat Towarzystwa Demokratycznego Polskiego i przekazał F. Wiesiołowskiemu literaturę emigracyjną do rozprowadzenia po okolicznych dworach.
  • 6 V 1845 Akt cesarza Ferdynanda ustanawiał odbywanie w Mielcu pięciu jarmarków w roku: 2 II, 7 VI, 15 VIII, 21 IX i 11 XI oraz cotygodniowe targi w czwartki.
  • 1845 Wylała rzeka Wisłoka.
  • 1845 W starym dworze wojsławskim Wiesiołowskich odbyły się spotkania w sprawie organizacji powstania narodowego. Ich uczestnikami byli m.in.: Edward Dembowski, Leon Mazurkiewicz, Wiktor Heltman i Julian Goslar.
  • 1845 W Krakowie powstało Towarzystwo Rolnicze Krakowskie, które objęło działaniem powiaty zachodniej Galicji, m.in. mielecki.
  • II 1846 Franciszek i Michał Wiesiołowscy uwłaszczyli poddanych chłopów w celu pozyskania ich do udziału w powstaniu narodowym.
  • 18 II 1846 Oddział Franciszka i Michała Wiesiołowskich, udający się na punkt zborny oddziałów powstańczych, został zatrzymany przez dużą grupę chłopów, rozbrojony i przekazany Austriakom. Chcąc uniknąć rozlewu polskiej krwi, Wiesiołowscy nie pozwolili powstańcom strzelać.
  • II 1846 Zdecydowana postawa właścicieli Mielca i dużej grupy mieszczan ocaliła miasto i właścicieli okolicznych majątków przed napadem grup chłopskich w czasie krwawej rabacji.
  • II 1846 Przed napadem grup chłopskich uchronił się także Rzochów, a w nim okoliczni właściciele ziemscy.
  • 24 III 1846 Chłopi powrócili do pracy.
  • 1847 W czasie epidemii tyfusu zmarło wiele osób.
  • 22 IV 1848 Austriacki gubernator Galicji Franz von Stadion ogłosił zniesienie pańszczyzny i uwłaszczenie chłopów od 
  • 15 V 1848 r.
  • 7 IX 1848 Cesarz austriacki Ferdynand I ogłosił zniesienie pańszczyzny za odszkodowaniem na terenie wszystkich krajów monarchii austriackiej.
  • 1848 Na podstawie zezwolenia cesarskiego Mielec otrzymał prawo do organizacji 5 jarmarków w roku.
  • 4 III 1849 Cesarz austriacki Franciszek Józef I rozwiązał parlament i ogłosił konstytucję oktrojowaną, która wprowadzała wolność obywatelską i m.in. znosiła poddaństwo chłopów.
  • 1851 Mielec zamieszkiwało 2509 osób.
  • 1853 Właściciel dóbr wojsławskich hr. Franciszek Wiesiołowski zorganizował szkołę w Wojsławiu jako jednoklasową szkołę parafialną filialną w ramach parafii św. Mateusza.
  • 1853-1855 Utworzono powiat mielecki. Siedzibę starostwa umieszczono w obiektach po dawnym zakonie trynitarzy.
  • 1853-1855 Rzochów i okolice zostały włączone do powiatu mieleckiego. 
  • 1855 Za długi Franciszka Wiesiołowskiego, zaciągnięte na koszty powstania, majątek wojsławski poszedł na licytację i został zakupiony przez Aleksandra Sękowskiego.
  • 1855 Cechmistrzem cechu krawiecko-kuśnierskiego został Michał Staniszewski. Pełnił tę funkcję do 1865 r.
  • 1856 W wielkim pożarze miasta spłonęło około 60 domów. 
  • 1860 W Krakowie powstało Towarzystwo Wzajemnych Ubezpieczeń, a bezpośredni wpływ na jego rejestrację przez władze austriackie miał pożar w Mielcu z 1856 r.
  • 1860-1870 Urządzono nowy cmentarz parafialny na wzniesieniu przy drodze do Sandomierza, obok dawnego klasztoru trynitarzy.
  • 1861 Mielec otrzymał zezwolenie na organizowanie cotygodniowego targu w czwartki.
  • III 1863 Ignacy Suchorzewski został naczelnikiem powiatowej organizacji narodowej wspierającej powstanie styczniowe.
  • 1863 Paulina Karolina Suchorzewska została przewodniczącą mieleckiej filii Komitetu Niewiast Polskich – agendy organizacji narodowej obwodu tarnowskiego
  • 1863-1964 Mielec był jednym z najbardziej aktywnych miast galicyjskich wspierających powstanie styczniowe. W powstaniu styczniowym uczestniczyła duża grupa mieszkańców Mielca.
  • 1863 W czasie odwrotu oddziału majora Edwarda Dunajewskiego z terenów powstania styczniowego do Galicji, utonął w Wiśle Bronisław Lewartowski – syn współwłaściciela Mielca Apolinarego Lewartowskiego.
  • 1863 W wielkim pożarze zachodniej części miasta częściowemu zniszczeniu uległ kościół parafialny św. Mateusza. 
  • II 1864 Rewizja przeprowadzona przez Austriaków w dworku Ignacego i Pauliny Suchorzewskich ujawniła ich ścisłe związki z powstaniem styczniowym. 
  • Jesień 1864 Austriacki sąd wojskowy skazał Ignacego Suchorzewskiego na rok więzienia, a Paulinę Suchorzewską na karę pieniężną za wspieranie powstania styczniowego.. 
  • 1864 W kościele parafialnym św. Mateusza wybuchł pożar, ale nie spowodował większych strat. 
  • 1865 Kazimierz Korpanty uruchomił pierwszą (?) księgarnię w Mielcu. Czynna była do 1870 r.
  • 11-12 II 1867 Na podstawie Ustawy gminnej i ordynacji wyborczej z dnia 12 VIII 1866 r. wybrano 24-osobową Radę Gminną Mielca. 
  • 22 II 1867 Na pierwszym posiedzeniu Rada Gminna Mielca wybrała na naczelnika gminy (burmistrza) Władysława Satkowskiego – właściciela apteki i realności miejskich.
  • 21 III 1867 Dla uczczenia wejścia w życie ustawy sejmowej o samorządzie gminnym strzelano z moździerzy, odprawiono uroczyste nabożeństwo w kościele św. Mateusza i zorganizowano festyn przy „rzęsistej iluminacji”.
  • 27 V 1867 Zmarł Karl Roth (l. 56) – c.k. starosta powiatowy w Mielcu.
  • 26 VI 1867 Zmarł Franciszek Wiesiołowski (l. 53), były właściciel majątku wojsławskiego, jeden z organizatorów powstania 1846.
  • 25 VII 1867 Zmarł ks. Edmund Jan Henryk Oraczewski (l. 60) – proboszcz parafii św. Mateusza od 1843 r., dziekan dekanatu mieleckiego w latach 1850-1866.
  • 1867 W herbie miasta Mielca umieszczono Gryfa z herbu rodowego Mieleckich – założycieli miasta.
  • 1867 Starostą powiatowym został Jan Rudolf Kasparek.
  • 1867 Prezesem Wydziału Powiatowego (marszałkiem powiatu) został wybrany Jan Tarnowski (starszy).
  • 1867 Utworzono straż miejską.
  • 1867 Wylała rzeka Wisłoka.
  • 21 XII 1867 Ogłoszona nowa konstytucja zwana grudniową wprowadzała równouprawnienie wszystkich poddanych, w tym również ludności żydowskiej.
  • 1868 Rozpoczęto organizowanie Towarzystwa Ochotniczej Straży Pożarnej. 
  • 7 I 1868 Proboszczem parafii mieleckiej został ks. Józef Knutelski.
  • 8 III 1968 Utworzono Towarzystwo Oficjalistów Prywatnych.
  • 1868 Wylała rzeka Wisłoka.
  • 1868 Sąd Powiatowy w Mielcu stał się odrębną instytucją.
  • 1868 Z inicjatywy poczmistrza zamontowano pierwszy w Mielcu telegraf. Mielecka stacja czynna była tylko „we dnie”.
  • 1869 Mielec liczył 4177 mieszkańców.
  • 2 III 1870 Rada Gminna Mielca powierzyła funkcję naczelnika gminy (burmistrza) Józefowi Kłosowi. 
  • 1870? Na polecenie właścicielki terenu i obiektów po zakonie trynitarzy - Pauliny Suchorzewskiej -  rozebrano pozostałości tych obiektów.
  • 1870 W Mielcu powstała filia Banku Włościańskiego we Lwowie.
  • 1871 Prezesem Wydziału Powiatowego został Mieczysław Rey.
  • 1871 Powołano Radę Szkolną Miejscową jako organ nadzoru nad szkołami.
  • 1 III 1871 Zmarł ks. Józef Mozdrzeniowski (Możdżeniowski) – proboszcz parafii w Rzochowie i Niwiskach, budowniczy kościoła w Rzochowie w 1840 r., dziekan dekanatu mieleckiego, inspektor szkół galicyjskich. Administrowanie parafią powierzono ks. Franciszkowi Karakulskiemu.
  • 2 VI 1871 Proboszczem parafii rzochowskiej został ks. Adam Grębosz.
  • 1872 Jan Rudolf Kasparek został odwołany z funkcji starosty powiatowego w Mielcu. Jego następcą został Eugeniusz Beneszek.
  • 1872 Wybuchła epidemia cholery i wygasła dopiero w następnym roku, powodując wiele ofiar.
  • 16 VII 1873 Wybrano nową Radę Gminną, która funkcję burmistrza powierzyła Michałowi Dębickiemu.
  • 1873 Zakończono budowę murowanego budynku dwukondygnacyjnego obok kościoła parafialnego (później przy ul. T. Kościuszki) dla potrzeb czteroklasowej szkoły głównej.
  • 1873 Rada Gminna Mielca przyznała staroście mieleckiemu Eugeniuszowi Beneszkowi (Beneschekowi) tytuł Honorowego Obywatela Miasta Mielca.
  • 1873 Powstało Galicyjskie Towarzystwo Tatrzańskie, a jednym z jego założycieli i pierwszym prezesem był hr. Mieczysław Rey z Przecławia – prezes Wydziału Powiatowego w Mielcu. 
  • 20 IV 1874 Powstało Towarzystwo Zaliczkowe Stowarzyszenie z Nieograniczoną Poręką– pierwszy bank w Mielcu.
  • 1874 Ignacy i Paulina (z Pieniążków) Suchorzewscy sprzedali Ludwikowi Starzeńskiemu dobra mieleckie, m.in. folwark nad brzegiem.
  • Ok. 1874 Po sporach z Radą Gminną Mielca Suchorzewscy wyjechali z Mielca.
  • 1874 W związku z wprowadzeniem obowiązku prowadzenia ksiąg hipotecznych przy sądach powiatowych (także w Mielcu) powołano komisje gruntowe. W Mielcu kierowanie tej komisji powierzono c.k. komisarzowi katastralnemu Atanazemu Zajączkowskiemu.
  • 1874 Zmarł Feliks Bogusz (l. 78) – uczestnik powstania listopadowego, właściciel dóbr rzochowsko-rzemieńskich. Jego majątek odziedziczył Zdzisław – syn Feliksa.
  • 11 VII 1876 Naczelnikiem gminy (burmistrzem) wybrano Józefa Brożonowicza.
  • 26 VII 1876 Zmarł Feliks Eques de Ziembic Bogusz - właściciel dóbr rzochowsko-rzemieńskich.
  • Ok. 1876 Założono Towarzystwo „Ochrona”, którego udziałowcami byli głównie chłopi.
  • 23 VII 1877 Zmarł Władysław Satkowski (l. 43) – pierwszy naczelnik Gminy Mielec (burmistrz miasta) po reformie samorządowej w 1867 r.
  • 1877 Prezesem Wydziału Powiatowego został Aleksander Trzecieski.
  • 1877 Powołano Radę Szkolną Okręgową (później Powiatową).
  • 1877 Boguszowie - właściciele Rzemienia i Rzochowa – ufundowali kaplicę grobową przy kościele św. Marka Ewangelisty w Rzochowie.
  • 1 VIII 1878 Zmieniono granice powiatu mieleckiego.
  • 1 X 1879 Burmistrzem Mielca został Józef Kłos.
  • 1880(?) Zmarł Kolumb Borzęcki (l. 62) - mielecki rzemieślnik, uczestnik konspiracyjnej działalności rewolucyjno-demokratycznej na terenie Galicji w latach 40. XIX w., w l. 1845-1848 więziony w twierdzy Szpilberg.
  • 1880 Mielec liczył 4981 mieszkańców.
  • 1881 Uruchomiono Szpital Fundacji im. Pinkasa Krauza jako przytułek dla ubogich. 
  • 3 X 1882 Rada Gminna uchwaliła wniosek o wysłanie delegacji do Lwowa w sprawie poparcia petycji o budowę kolei z Tarnowa do Tarnobrzega.
  • 11 X 1882 Nowa Rada Gminna wybrała na burmistrza Józefa Kłosa.
  • 1882 Prezesem Wydziału Powiatowego został Mieczysław Rey.
  • 1882 Powstało Towarzystwo Ochrony Mniejszej Własności Ziemskiej w Mielcu. 
  • 1882 Oddano do użytku drewniany budynek jednokondygnacyjny przy ul. J. Kilińskiego dla Ochotniczej Straży Pożarnej.
  • 1882 Powstał Komitet Mieszczan i Teatru Amatorskiego.
  • 12 I 1883 Utworzono Pocztową Kasę Oszczędności przy Urzędzie Pocztowym w Mielcu.
  • 1883 Na podstawie znowelizowanej austriackiej ustawy przemysłowej z 1859 r. zniesiono tradycyjne cechy rzemieślnicze i utworzono Stowarzyszenia Rękodzielnicze.
  • 1883 W Mielcu utworzono Okręgowe Towarzystwo Rolnicze. 
  • 1884 Ludwik Starzeński sprzedał żydowskiej rodzinie Grossów majątek mielecki i dworek nad Wisłoką (folwark nad brzegiem). 
  • 1884 Wylała rzeka Wisłoka.
  • 1885 Starostą mieleckim został Eugeniusz Kraus.
  • 1 V 1886 Rada Gminna powierzyła funkcję burmistrza Tomaszowi Ryniewiczowi.
  • 1886 Rada Gminna podjęła uchwałę zakazującą wylewanie nieczystości na ulice i place.
  • 1886 Zmarł Dawid Rosner (l. 76) – mielczanin, lekarz dóbr hrabstwa Sanguszków, lekarz sądowy i więzienny w Tarnowie, Honorowy Obywatel Miasta Tarnowa.
  • 1886 Z inicjatywy Mieczysława Szymberskiego i Włodzimierza Sroczyńskiego, dyrektorów  Towarzystwa „Ochrona”, założono Spółkę Handlowo-Przemysłową w Mielcu.
  • ok. 1887 W związku z możliwością wybuchu wojny Austriacy zbudowali drewniany most na rzece Wisłoce.
  • 30 X 1887 Nowo oddaną linią kolejową Dębica-Mielec-Rozwadów przejechał pierwszy pociąg osobowy. Wraz z linią kolejową oddano do użytku nowo wybudowaną stację kolejową w Mielcu. 
  • 21 V 1888 Zmarł Aleksander Prawdzic Sękowski (l. 77) – doktor praw, adwokat krajowy, właściciel majątku wojsławskiego.
  • 1888 Powstało Towarzystwo Kasynowe.
  • 5 III 1889 Zmarł Stanisław Damse vel Stanisław Mikucki (l. 50) – uczestnik powstania styczniowego 1863, pracownik kancelarii Rady Powiatowej w Mielcu, założyciel zespołu teatralnego.
  • 1889 Na zlecenie Wojciecha i Rozalii Piechocińskich zbudowano kaplicę grobową w centralnej części cmentarza parafialnego przy drodze do Tarnobrzega (później ul. H. Sienkiewicza). 
  • 1890 Z inicjatywy Jadwigi Kijasowej (żony znanego lekarza) powstało Towarzystwo św. Wincentego a’Paulo, którego głównym celem była działalność charytatywna.
  • 1890 Grupa mieleckich Żydów założyła Towarzystwo Kredytowe dla Handlu i Przemysłu.
  • 1891 Proboszczem parafii św. Mateusza został ks. Józef Smetana.
  • 1891 Grossowie odsprzedali dobra mieleckie i m.in. dworek nad Wisłoką hr. Wacławowi Oborskiemu i jego żonie Konstancji z Wołowskich. 
  • 1891 Zbankrutowała Spółka Handlowo-Przemysłowa w Mielcu.
  • 1891 Utworzono Powiatowy Komitet Towarzystwa Oświaty Ludowej (TOL).
  • 1891-1892 Powstała Ochotnicza Straż Pożarna w Rzochowie.
  • 1892 Prezesem Wydziału Powiatowego został Stefan Sękowski.
  • 30 VIII 1892 Poświęcono i oddano do użytku murowany budynek dwukondygnacyjny z niezwykle bogatym frontonem przy ulicy obok kościoła św. Mateusza (później ul. T. Kościuszki), z przeznaczeniem dla rady gminnej, żandarmerii i szkoły żeńskiej.
  • 1892 Z fundacji hrabiny Konstancji Oborskiej uruchomiono ochronkę z przedszkolem, szwalnię i kuchnię dla ubogich.
  • 1892 Z fundacji barona Maurycego Hirscha zbudowano murowany dwukondygnacyjny budynek z bogato zdobionym frontonem przy ul. Pańskiej (dziś ul. A. Mickiewicza 17) na cele żydowskiej szkoły wyznaniowej.
  • 1892 Rozpoczęła działalność Szkoła Izraelicka Fundacji Barona M. Hirscha.
  • 1893 Powstało koło Towarzystwa Szkoły Ludowej, które jako podstawowe zadanie przyjęło prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej na wsiach.
  • 13 VII 1893 W Zakopanem zmarł ks. Józef Knutelski (l. 64) – proboszcz parafii św. Mateusza, dziekan dekanatu mieleckiego, dyrektor Towarzystwa Zaliczkowego, inspektor szkolny.
  • 25 VII 1893 Z podziału Szkoły Mieszanej powstały: Szkoła Ludowa Męska z siedzibą w budynku z 1873 r. przy ul. T. Kościuszki i Szkoła Ludowa Żeńska z siedzibą w nowym budynku. 
  • 1893 Proboszczem parafii mieleckiej mianowano ks. Józefa Śmietanę. Pełnił tę funkcję do 1903 r.
  • 1893 Antoni Dębicki uruchomił restaurację i „Hotel Polski” przy ul. Pańskiej (dziś ul. A. Mickiewicza).
  • 1893 Rozpoczęła działalność apteka Romana Pawlikowskiego przy ul. T. Kościuszki 5.
  • 1893 Powstało Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, które wkrótce potem utworzyło zespół teatralny.
  • 31 III 1894 W obchodach 100-lecia insurekcji kościuszkowskiej w Krakowie uczestniczyła
  •  delegacja z Mielca, której przewodniczył marszałek powiatu Stefan Sękowski.
  • 1894 Z inicjatywy naczelnika OSP - Tomasza Woźniaka - powstało kółko dramatyczne przy strażnicy OSP.
  • 1894-1896 Ochotnicza Straż Pożarna zorganizowała orkiestrę dętą.
  • 1895(1899?) August Jaderny uruchomił zakład fotograficzny w Mielcu.
  • ok. 1895 Na placu pomiędzy ul. Sandomierską i Nowym Rynkiem Żydzi wybudowali murowaną bożnicę z dwiema wieżami. 
  • 3 VIII 1896 Z inicjatywy wójta Walentego Indyka powstała Ochotnicza Straż Pożarna w Cyrance.
  • 1897 Zmarł Maciej Czechura (l. 69) – poseł na I kadencję Sejmu Krajowego Galicyjskiego z okręgu wyborczego Mielec-Zassów, powstaniec styczniowy 1863, jeden z organizatorów ruchu ludowego w powiecie mieleckim. 
  • 1897? Starostą mieleckim został mianowany Seweryn Chrząszczewski,  dotychczasowy kierownik starostwa od 1897 r. Urząd ten sprawował do 1902 r.
  • 1897 Starosta mielecki Seweryn Chrząszczewski otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Mielca.
  • 1897 Rozpoczęto budowę gmachu Sądu Powiatowego.
  • 1897 Środowisko mieleckich Żydów założyło Bank dla Handlu, Gospodarstwa i Przemysłu w Mielcu oraz Kasę Eskontową i Oszczędności.
  • 8 I 1898 Zmarł Józef Kozicki - sekretarz gminy Mielec przez 25 lat. 
  • 1 IV 1899 Założono Komunalną Kasę Oszczędności Powiatu Mieleckiego.
  • 21 V 1898 W kościele św. Mateusza, na miejskich błoniach i w ogrodzie kasyna powiatowego odbyły się uroczystości z oka-zji 100-lecia urodzin Adama Mickiewicza.
  • 1898 Zmarł Jan Józef Tarnowski „Chorzelowski” (l. 72) – właściciel majątku chorzelowskiego, organizator pomocy dla powstania styczniowego 1863-1864, pierwszy prezes Rady Powiatowej w Mielcu w latach 1867-1871.
  • 1899 Kurz Abrach Juda uruchomił maszynę drukarską, prawdopodobnie pierwszą w Mielcu.
  • 28 III 1900 Zmarł Hipolit Szanecki (l.58) – kapitan wojsk polskich w powstaniu styczniowym 1863, sekretarz Wydziału Powiatowego, członek pierwszego zarządu Towarzystwa Zaliczkowego (1874).
  • 18 VIII 1900 Rada Gminna Mielca zebrała się na nadzwyczajnej sesji z okazji 70. rocznicy urodzin cesarza Franciszka Józefa I.
  • 1900 W wielkim pożarze centrum miasta spłonęło ok. 75 % zabudowy wokół rynku i przy przyległych ulicach.
  • 1900 Rozpoczęto obudowę centrum miasta zniszczonego w czasie pożaru.
  • 1900 Mielec liczył 4909 mieszkańców.
  • 1900 Staraniem Stefana Sękowskiego uruchomiono Krajową Szkołę Koszykarską w Wojsławiu.
  • 7 V 1901 Utworzono Ochotniczą Straż Pożarną w Wojsławiu.
  • VI 1901 Uchwałą Wydziału Powiatowego postanowiono, że w rynku i śródmieściu wolno będzie budować wyłącznie piętrowe domy murowane. 
  • 21 VI 1901 Namiestnik Galicji przydzielił Mielcowi na odbudowę miasta po pożarze bezzwrotną zapomogę w kwocie 12000 koron. 
  • 21 VI 1901 Rząd zawiesił Radę Gminną Mielca i wprowadził Zarząd Miasta Mielca pod przewodnictwem komisarza rządowego Adama Wagnera.
  • 1901 W Rzochowie utworzono Kasę Stefczyka.
  • 28 VIII 1902 Przewodniczącym Zarządu Miasta został zastępca komisarza rządowego Roman Dębicki.
  • ok. 1902 Walter Fortgang uruchomił w kamienicy przy rynku hotel „Pod Złotym Orłem”. 
  • 1902(?) Oddano do użytku murowany dwukondygnacyjny budynek z bogatym frontonem przy ul. Pańskiej (dziś ul. A. Mickiewicza 34) i udostępniono go c.k. Starostwu Powiatowemu w Mielcu.
  • 1902(?) N. Jasse zbudował w pobliżu stacji kolejowej hotel z restauracją „Adria”.
  • 1902 Wylała rzeka Wisłoka.
  • 1 I 1903 W Galicji zniesiono wszystkie myta rządowe na mostach i drogach. Pobieranie myta przekazano do kompetencji samorządów lokalnych.
  • 12 II 1903 Komisarzem rządowym w Mielcu został Kazimierz Spalke.
  • 9 VI 1903 Przywrócono autonomię Radzie Gminnej Mielca. Burmistrzem wybrano Feliksa Leykę.
  • 24 VI 1903 Do Rady Gminnej Mielca nadeszło telegraficzne podziękowanie hr. Leona Pinińskiego c.k. namiestnika za otrzymanie honorowego obywatelstwa miasta Mielca.
  • 16 IX 1903 Po rezygnacji ks. Józefa Smetany proboszczem parafii mieleckiej został mianowany ks. Franciszek Pawlikowski.
  • 1903 Wylała rzeka Wisłoka.
  • 1904 Wybudowano murowany budynek dwukondygnacyjny o bogatym wystroju architektonicznym przy zbiegu ulic Pańskiej i T. Kościuszki dla rodziny Jana Łojczyka. Na parterze umieszczono sklep, a piętro wydzierżawiono samorządowym władzom Mielca.
  • 1904 Powstała Organizacja Syjonistyczna.
  • 11 II 1905 Rada Gminna Mielca uchwaliła przystąpienie do budowy trzech krytych kanałów kanalizacyjnych.
  • 1 V 1905 Odbyło się nadzwyczajne posiedzenie Rady Gminnej Mielca w sprawie gimnazjum. Zgodzono się na wszystkie warunki Namiestnictwa tak, aby uruchomić gimnazjum od roku szkolnego 1905/1906.
  • 11 VII 1905 Zmarł Franciszek Bigo (l. 64) - budowniczy miejski, który nadzorował budowy wielu obiektów w Mielcu, m.in. kamienic w centrum miasta po wielkim pożarze w 1900 r.
  • VII – VIII 1905 Szkołę Ludową Żeńską przeniesiono do budynku Fundacji Barona M. Hirscha.
  • 12 IX 1905 Rozpoczęło pierwszy rok szkolny 8-klasowe c.k. Gimnazjum Państwowe typu humanistycznego. Pierwszą siedzibą był budynek gminny przy ul. T. Kościuszki 7. 
  • Jesień 1905 Zakończono budowę pałacyku przy dworku nad Wisłoką dla hr. Wacława i Konstancji Oborskich.
  • 1905 Jan i Maryanna Czajowie ufundowali kamienną figurę Matki Bożej z Dzieciątkiem na wysokim postumencie. Ustawiono ją obok kaplicy gimnazjalnej od strony zachodniej.
  • 8 VII 1906 Zmarł Mieczysław Korycki (l. 76) – oficer carski, major piechoty polskiej w powstaniu styczniowym, konduktor dróg krajowych w Mielcu.
  • 29 XII Wybuchł pożar w centrum miasta, ale nie poniesiono większych szkód.
  • 1906 August Jaderny zakończył budowę domu przy ul. Kolejowej i uruchomił w nim zakład fotograficzny.
  • 1906 Żydowski Bank dla Handlu, Gospodarstwa i Przemysłu w Mielcu przekształcono w Powszechny Związek Kredytowy.
  • 1906 Wylała rzeka Wisłoka.
  • 10 I 1907 Zmarł Antoni Fibich (l. 72) - notariusz, uczestnik powstania styczniowego, bibliofil, publicysta, działacz kulturalno-oświatowy. Prowadził nieodpłatną wypożyczalnię książek.
  • 5 II 1907 Ustawa przemysłowa zwiększyła autonomię stowarzyszeń rękodzielniczych.
  • 3 XI 1907 Spotkaniem w kasynie zainaugurowało działalność ugrupowanie Prawica Narodowa.
  • 1907 Zakończyła działalność Krajowa Szkoła Koszykarska w Wojsławiu. 
  • 1907 – 1909 Na zlecenie Rady Powiatowej w Mielcu Konstanty Niemczykiewicz (uczeń J. Matejki) – nauczyciel rysunku w szkołach lwowskich, namalował poczet władców Polski przedrozbiorowej według szkiców J. Matejki. Z obrazów tych utworzono fryz w sali posiedzeń, która z czasem nazwana została Salą Królewską.
  • 1907 Powstało Towarzystwo Bursy Gimnazjalnej.
  • 1908 Z inicjatywy katechety ks. Romana Sitki zorganizowano bursę gimnazjalną dla ubogiej młodzieży. 
  • 30 III 1908 Po rezygnacji Feliksa Leyki nowym burmistrzem wybrano Feliksa Brożonowicza.
  • 2 VII 1908 Zmarł ks. Jan Jaworski (l. 63) – mielczanin, profesor teologii pastoralnej i homiletyki, wybitny kaznodzieja, kanonik gremialny kapituły tarnowskiej.
  • 1908 Z inicjatywy hr. Marii Tarnowskiej, hr. Konstancji Oborskiej i ks. Józefa Piekarzewskiego założono Koło Polskiego Związku Niewiast Katolickich (później Koło Katolickich Polek).
  • 1908 Zmodernizowano oświetlenie ulic poprzez zamontowanie latarni gazowych.
  • 1908 Rada Gminna m. Mielca nadała honorowe obywatelstwo miasta Mielca namiestnikowi Galicji Michałowi Bobrzyńskiemu. 
  • 1908 Wylała rzeka Wisłoka.
  • 1908 Utworzono Sekcję Konserwacji Publicznych Przedsiębiorstw Melioracyjnych w Mielcu.
  • 19 VI 1909 Zmarł Błażej Kijas (l. 82) – lekarz powiatowy, który m.in. leczył i opiekował się rannymi powstańcami styczniowymi. 
  • 10 VII 1909 Mieleccy Żydzi uruchomili kolejny bank pod nazwą Unia Kredytowa.
  • 20 IX 1909 Zmarł Michał Dębicki (l. 83), kupiec, długoletni radny miejski, burmistrz miasta Mielca w latach 1873-1876 i zastępca burmistrza w latach 1876-1882.
  • 23 VIII 1909 Rozporządzeniem c.k. Namiestnictwa utworzono Komisję dla zalesień ochronnych. 
  • 22 XII 1909 Poświęcono i oddano do użytku budynek Rady Powiatowej przy ul. T. Kościuszki. Sala obrad, ozdobiona fryzem z 44 portretów władców Polski przedrozbiorowej i innymi obrazami oraz herbami ziem, nazwana została później Salą Królewską.
  • 1909 Zbudowano murowany dwukondygnacyjny budynek z reprezentacyjnym frontonem przy ul. Długiej (dziś ul. Obrońców Pokoju) dla Towarzystwa Zaliczkowego.
  • 1909 Proboszcz parafii św. Mateusza ks. Franciszek Pawlikowski i inżynier Jan Haładej zainicjowali powstanie Kasy Stefczyka.
  • 1909 Z inspiracji działacza organizacji niepodległościowej „Zarzewie” - Karola Popiela z Rzochowa założono koło „Zarzewia” w Mielcu na bazie „kół samokształceniowych” założonych przez uczniów gimnazjum – Juliusza Meraka i Tadeusza Bigo 
  • 1909 Z inicjatywy nauczycieli i uczniów c.k. Gimnazjum zorganizowano pierwszą w Mielcu drużynę piłki nożnej - „Pogoń”, której skład stanowili gimnazjaliści.
  • 1909 Na zlecenie S. Sękowskiego wybudowano kaplicę grobową Sękowskich na cmentarzu parafialnym w Rzochowie.
  • 1909/1910 Powstała pierwsza komórka organizacyjna Związku Walki Czynnej (ZWC).
  • 31 I 1910 Powstało Towarzystwo Handlowe w Mielcu.
  • 29 V 1910 W Mielcu odbył się wielki zlot delegacji gniazd TG „Sokół” z różnych miast galicyjskich. Głównymi punktami programu były: poświęcenie sztandaru mieleckiego gniazda „Sokół”, pokazy sprawnościowe i sztuka „Kościuszko pod Racławicami” w wykonaniu mielczan.
  • 1910 W zawodach sportowych w ramach Zlotu Grunwaldzkiego w Krakowie mielczanie zajęli  czołowe miejsca – Antoni Wanatowicz zdobył I nagrodę w rzucie oszczepem, a Jan Podolski – IV nagrodę w rzucie toporkiem.
  • 15 VIII 1910 Zmarł Stefan Prawdzic Sękowski (l. 51) – właściciel majątku wojsławskiego, prezes Wydziału Powiatowego w Mielcu (marszałek powiatu) w latach 1892-1910, inicjator wielu ważnych dla Mielca przedsięwzięć inwestycyjnych.
  • 1910 Z okazji 500-lecia bitwy pod Grunwaldem zorganizowano uroczystości i imprezy. 
  • 1910 Maksymilian Fijałkowski uruchomił drukarnię przy ul. Pańskiej (dziś ul. A. Mickiewicza).
  • 1910-1912 Na zlecenie Sękowskich przebudowano i rozbudowano dwór w Wojsławiu według projektu architekta Józefa Pokutyńskiego z Krakowa.
  • 12 XI 1910 Piotr Gardulski otworzył własną aptekę „Pod Koroną” przy Rynku i ul. Tarnowskiej (później Legionów).
  • 1910 Wiele powikłań u dzieci wywołała epidemia szkarlatyny (płonicy).
  • 20 XII 1910 Z funkcji burmistrza zrezygnował Feliks Brożonowicz. Kierowanie pracami samorządu miasta powierzono wiceburmistrzowi Andrzejowi Pawlikowskiemu.
  • 1910 Utworzono drużyny piłki nożnej: „Grunwald”, „Lechia-Mielczanie” i „Polonia”. 
  • XI - XII 1911 Nauczyciel mieleckiego gimnazjum Franciszek Siorek zorganizował I Mielecką Drużynę Skautową im. Tadeusza Kościuszki.
  • 1911 Z inicjatywy ks. Romana Sitki w mieleckim gimnazjum powstała Sodalicja Mariańska.
  • 1911 Powstało Koło Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych (TNSW).
  • 1911 Powstała Spółka Rolniczo-Handlowa „Kłos”.
  • 1911 Powstał żydowski Zakład Kredytowy.
  • 1911 Wybuchł pożar w zachodniej części miasta, m. in. spłonęły zabudowania przy ul. Krakowskiej i Tarnowskiej oraz na Zawalu. Uszkodzony został kościół św. Mateusza. 
  • 1911 Chaim Jakub Baruch uruchomił pierwszą mielecką firmę przewozową osób i towarów automobilem na trasie Mielec – Tarnów.
  • 2 I 1912 Rozpoczęła działalność Szkoła Przemysłowa Uzupełniająca, prowadząca zajęcia wieczorami w Szkole Męskiej przy ul. T. Kościuszki.
  • 16 III 1912 I MDS im. T. Kościuszki została włączona w strukturę PTG „Sokół” w Mielcu.
  • 29 III 1912 Naczelnictwo Skautowe Związku we Lwowie zatwierdziło powstanie I MDS im. T. Kościuszki i mianował F. Siorka jej drużynowym.
  • X 1912 Powstała Polska Drużyna Strzelecka (PDS), a jego członkami była młodzież gimnazjalna.
  • 23 XI 1912 W związku z możliwością konfliktu zbrojnego rosyjsko-austriackiego do Mielca przybyła z Rzeszowa 9. kompania piechoty 17. pułku piechoty Obrony Krajowej. 
  • 3 XII 1912 Odbyła się uroczystość oddania do użytku gmachu gimnazjalnego przy ul. J. Kilińskiego i bursy gimnazjalnej. Wzięli w niej udział m.in. dr Ignacy Dembowski – wiceprezydent Rady Szkolnej Krajowej i biskup tarnowski – dr Leon Wałęga.
  • 1912 Prezesem Wydziału Powiatowego został Jan Tarnowski (młodszy).
  • 1912 Na rynku w Rzochowie ustawiono figurę Matki Bożej, ufundowaną przez mieszkańców tego miasteczka.
  • 1912 W proteście przeciwko niskim cenom mięsa mieleccy rzeźnicy ogłosili strajk. Po uchwaleniu przez Radę Gminną nowej taryfy na mięso – strajk zakończono.
  • 1912? W Mielcu powołano Sąd Obwodowy.
  • 1912 Mieleccy Żydzi utworzyli Towarzystwo Pożyczkowe i Oszczędnościowe z ograniczoną poręką.
  • 1912 Odbył się I Zjazd Powiatowy Związku Nauczycielstwa Polskiego.
  • 27 II 1913 Na burmistrza wybrano Andrzeja Pawlikowskiego.
  • 17 III 1913 Po ustaniu zagrożenia wojennego wojsko austriackie opuściło Mielec i powróciło do koszar w Rzeszowie. 
  • 12 XI 1913 Rozpoczęło działalność Prywatne Żeńskie Seminarium Nauczycielskie. Zajęcia odbywały się w gmachu gimnazjalnym.
  • 1913 W pobliżu dworca kolejowego zbudowano bocznicę kolejową dla celów wojskowych. 
  • 1913 Dr Andrzej Kędzior, dyrektor Krajowego Biura Melioracyjnego we Lwowie, otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Mielca.
  • 1913 Zmarł Kazimierz Lubaska (l. 73) – mielecki rzemieślnik, powstaniec styczniowy, dowódca grupy, która uwolniła z austriackich więzień w okolicach Tarnowa i Radomyśla Wielkiego wielu przetrzymywanych powstańców.
  • 26 IV 1914 Zmarł hr. Wacław Oborski (l. 67) – właściciel pałacyku i parku oraz innych nieruchomości na terenie Mielca i okolicy.
  • 10 V 1914 Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” zakupiło od Stanisława Gołuchowskiego willę „Bagatelkę” z przeznaczeniem na sokolnię.
  • 1914 W Mielcu mieszkało około 6500 osób.
  • 31 VII/1 VIII 1914 W związku z wypowiedzeniem wojny Serbii przez Austro-Węgry ogłoszono powszechną mobilizację do wojska austriackiego. W kolejnych dniach do obu stron przyłączały się kolejne państwa i konflikt przerodził się w wojnę światową. 
  • VIII Zawieszono działalność stowarzyszeń kulturalnych i sportowych. Zaktywizowały się natomiast stowarzyszenia niosące pomoc poszkodowanym przez wojnę.
  • 1914 Powstała Sodalicja Pań.
  • 4 VIII Na apel Józefa Piłsudskiego o wstępowanie do polskiego wojska – do Krakowa wyruszyła pierwsza grupa ochotników z mieleckich organizacji - Polskiej Drużyny Strzeleckiej i Związku Strzeleckiego. 
  • 21 VIII 1914 Do Krakowa – miejsca formowania się wojska polskiego pod dowództwem Józefa Piłsudskiego – wyruszyła druga grupa ochotników mieleckich z PDS i ZS.
  • 26 VIII 1914 Na spotkaniu przedstawicieli mieleckich partii politycznych i stowarzyszeń z delegatami Naczelnego Komitetu Narodowego wybrano Powiatowy Komitet Narodowy. Na przewodniczącego wybrano hr. Jana Bogdana Tarnowskiego – marszałka powiatu, a funkcję komisarza powierzono Michałowi Pajorowi.
  • 26 VIII 1914 Do Krakowa wyruszyła trzecia grupa ochotników mieleckich – członków TG „Sokół” i „Strzelca”.
  • Lato 1914 W Rzochowie wybudowano nowy budynek szkolny na tzw. „Różańcówce”.
  • 13 IX Wysłano kolejną grupę ochotników na punkt zborny w Dębicy, a następnie do Jasła, gdzie została włączona do Legionu Wschodniego.
  • ok. 18 IX 1914 Na wieść o zbliżającym się froncie administracja powiatowa ewakuowała się w kierunku zachodnim.
  • 21 IX 1914 Wojska rosyjskie wkroczyły do Mielca. Budynki szkolne i inne obiekty użyteczności publicznej zajęto na cele wojskowe.
  • 6 X 1914 Wojska austriackie i niemieckie wyparły Rosjan z Mielca. 
  • 28 X 1914 W związku z wybuchem wojny - na podstawie reskryptu Prezydium c.k. Namiestnictwa w Białej z 24 X 1914 r. i reskryptu c.k. Starostwa w Mielcu z 28 X 1914 r. rozwiązano Radę Gminną Mielca i przekazano obowiązki delegatowi rządowemu Władysławowi Zaczykowi.
  • ok. 4 XI 1914 Administracja powiatowa ponownie ewakuowała się na zachód.
  • 7 XI 1914 W czasie drugiej ofensywy wojsk rosyjskich („rosyjski walec parowy”) Rosjanie ponownie zajęli Mielec. 
  • 9 XI 1914 Zmarł Jan Bogdan Tarnowski (l. 61) – właściciel dóbr chorzelowskich, prezes Wydziału Powiatowego w Mielcu, przewodniczący Powiatowego Komitetu Narodowego.
  • 11 V 1915 Kontrofensywa wojsk austriackich i niemieckich zakończyła drugą okupację rosyjską w Mielcu. Administracja powiatowa powróciła do Mielca.
  • V 1915 W zachodniej części cmentarza parafialnego przy ul. H. Sienkiewicza urządzono cmentarz wojenny żołnierzy poległych w czasie walk latach 1914-1915 (I wojna światowa) w Mielcu i okolicach. 
  • 1 VI 1915 Odbyło się posiedzenie Rady Przybocznej pod przewodnictwem komisarza rządowego Ludwika Freindla. M.in. powiadomiono Radę o zobowiązaniu się c.k. rządu do przydzielenia zniszczonemu przez działania wojenne Mielcowi bezprocentowej pożyczki w wysokości 5000 koron.
  • 27 VII 1915 Wznowiły działalność szkoły
  • 28 VIII 1915 W czasie patrolowania okolic Wysokich Litewskich zginął sierżant Stanisław Hyjek (l. 20) – absolwent mieleckiego gimnazjum, członek drużyny skautowej i Związku Strzeleckiego, dowódca pierwszego oddziału mieleckich ochotników do tworzonych legionów J. Piłsudskiego w 1914 r., zastępca dowódcy plutonu VI batalionu 1. pułku Legionów.
  • 4 IX 1915 Z budynku szkolnego przy ul. T. Kościuszki 4 wyprowadził się austriacki szpital wojskowy. 
  • 13 IX 1915 Rozpoczęło działalność Prywatne Miejskie Seminarium Żeńskie
  • IX Uporządkowano budynek szkolny przy ul. T. Kościuszki 4 i przeniesiono do niego Szkołę Ludową Męską.
  • 4 XII 1915 Rozpoczęło działalność koło Ligi Kobiet NKN.
  • 1915 Przez kilka tygodni wybuchały pożary, które powodował nieznany podpalacz.
  • 1915 Wybudowano dwukondygnacyjny budynek murowany przy ul. Pańskiej 13 (dziś ul. Mickiewicza 13) z licznymi zewnętrznymi ozdobnymi detalami architektonicznymi.
  • II/III 1916 W sokolni TG „Sokół” (willi „Bagatelce”) urządzono kwatery dla legionistów przybywających do Mielca na urlop lub z innych powodów.
  • 8 III 1916 Na podstawie zarządzeń władz austriackich starosta mielecki Jan Tyrowicz wydał zakaz działalności PKN i Delegata Departamentu Wojskowego.
  • 17 IV 1916 Odwołano zakaz działalności PKN.
  • 14 VI 1916 Rozpoczął działalność Komitet mężów zaufania Krajowego Patronatu Przemysłowego. Jego podstawowym zadaniem było prowadzenie spraw pomocy kredytowej dla przedsiębiorstw, firm handlowych i rzemieślników, w tym opiniowanie wniosków o pomoc i rozliczanie wykorzystania przyznanych środków finansowych. 
  • 10 XII 1916 W związku z ogłoszeniem aktu 5 XI 1916 r. proklamującego niepodległość Królestwa Polskiego z wyodrębnieniem Galicji – w Mielcu PKN i Liga Kobiet PKN zorganizowały uroczystości patriotyczne.
  • 1916 Utworzono Powiatowy Komitet Opieki nad Inwalidami Wojennymi oraz Powiatowe Biuro Pośrednictwa Pracy dla Inwalidów Wojennych.
  • 6 II 1917 Zmarł ks. Adam Grębosz (l. 92) – długoletni proboszcz parafii w Rzochowie, gorliwy duszpasterz i inspirator wielu przedsięwzięć społecznych w Rzochowie. 
  • 5 V 1917 Sąd Okręgowy w Tarnowie zatwierdził statut nowo powstałej Kasa Rękodzielniczej – banku rzemieślniczego.
  • 1 VI 1917 Na podstawie Rozporządzenia Prezydium c.k. Namiestnictwa w Białej z dn. 9 V 1917 r. i reskryptu c.k. Starostwa w Mielcu rozszerzono tymczasowy Zarząd Gminy i powierzono funkcję komisarza rządowego Stanisławowi Łojasiewiczowi. 
  • 20 VII 1917 Probostwo w parafii rzochowskiej objął ks. Karol Dobrzański.
  • 15 X 1917 Rozwiązano NKN i wszystkie jego ogniwa – w tym PKN i Ligę Kobiet PKN w Mielcu.
  • 18 X 1917 Zmarł Emanuel vel Stanisław Schabbus (l. 72) – chirurg miejski i lekarz sądowy w Mielcu, radny Rady Gminy Mielec.
  • X 1917 Jadwiga Kosińska reaktywowała działalność Związku Niewiast Katolickich, przerwaną przez wybuch wojny.
  • 1917 Uruchomiono Składnicę Kółek Rolniczych.
  • 1917 Zorganizowano Dom Sierot, które utraciły rodziców w czasie działań wojennych.
  • 1917 Spaliło się kasyno inteligencji – miejsce spotkań kulturalno-rozrywkowych mieleckiego mieszczaństwa.
  • 12 I 1918 Zmarł Mieczysław Rey (l. 82) – właściciel majątku przecławskiego, gorący patriota, działacz społeczny i polityczny. Był m.in. reprezentantem Komitetu Galicyjskiego w Rządzie Narodowym w Warszawie w czasie powstania styczniowego 1863, współzałożycielem i prezesem Towarzystwa Tatrzanskiego, posłem do Sejmu Krajowego we Lwowie, prezesem Wydziału Powiatowego w Mielcu, prezesem Okręgowego Towarzystwa Rolniczego w Mielcu i członkiem Rady Nadzorczej Macierzy Polskiej.
  • 15 I 1918 Kobiety z rozwiązanej Ligi Kobiet PKN utworzyły Koło Pracy Narodowej
  • 3 III 1918 Rada Administracyjna we Lwowie przyznała gminie miejskiej w Mielcu 94 tysięcy koron na odbudowę miasta ze zniszczeń wojennych.
  • III 1918 Utworzono mielecką Polską Organizację Wojskową (POW).
  • 10 V 1918 Z inicjatywy grupy kobiet zorganizowano Szwalnię Związkową.
  • 11 V 1918 W budynku Sądu Powiatowego odbyło się spotkanie założycielskie „Sądowej Spółki Spożywczej w Mielcu”.
  • VII/VIII 1918 Powstało Koło Polityczne Kobiet.
  • 10 X 1918 Odbyło się wspólne posiedzenie Rady Przybocznej i przedwojennej Rady Gminnej m. Mielca w sprawie poparcia orędzia Rady Regencyjnej proklamującego powstanie niepodległego państwa polskiego.
  • 31 X 1918 W Sali Królewskiej odbył się wiec powiatowy, na którym wybrano Powiatową Komisję Likwidacyjną i Wydział Wykonawczy jako najwyższą władzę w powiecie.
  • 31 X - 1 XI 1918 Na terenie Galicji, również w Mielcu, rozbrajano wojsko austriackie i tworzono polską administrację. W Mielcu władzę przejął Komitet Obywatelski.
  • 1–3 XI 1918 Mielecki oddział POW pod dowództwem chor. Jana Ciołkosza rozbrajał żołnierzy austriackich w Mielcu, a następnie w Dębicy i Rzeszowie. 
  • 2 XI 1918 Do Mielca doszła depesza o utworzeniu 28 X 1918 r. Polskiej Komisji Likwidacyjnej w Krakowie i przejęciu przez nią władzy.
  • 2 XI 1918 Rada Przyboczna przekazała zarządzanie miastem Radzie Gminnej Autonomicznej, a komisarz wojenny Stanisław Łojasiewicz przekazał kierownictwo burmistrzowi Andrzejowi Pawlikowskiemu.
  • 3 XI 1918 Utworzono wojskowe dowództwo powiatu w Mielcu. Mielecka organizacja POW została przekształcona w kompanię asystencyjną Wojska Polskiego. Weszli w jej skład także inni powracający z frontu legioniści.
  • 4-7 XI 1918 Grupy ludności wiejskiej i rozbrojonych żołnierzy napadały na sklepy żydowskie.
  • XI 1918 Z funkcji starosty zrezygnował Jan Tyrowicz, a obowiązki kierownika starostwa powierzono Stefanowi Różeckiemu - pracownikowi starostwa.
  • XI 1918 Powołano straż obywatelską dla utrzymania porządku w mieście.
  • 7 XI 1918 Policja miejska, straż obywatelska i pododdział polskiego wojska z Dębicy usunęły napastników z miasta i przywróciły spokój w mieście. W czasie starć zginął  policjant Schab, a wiele osób zostało rannych.
  • 9 XI 1918 Burmistrz Andrzej Pawlikowski złożył rezygnację z funkcji, a funkcję przewodniczącego Rady powierzono wiceburmistrzowi Józefowi Kolasińskiemu.
  • 11 XI 1918 Po otrzymaniu wiadomości o zakończeniu wojny i powstaniu „Zjednoczonej Polski” odprawiono uroczyste nabożeństwo w kościele parafialnym św. Mateusza.
  • 11 XI 1918 Zmarł Walenty Działowski (l. 72) - rymarz, mielczanin, uczestnik powstania styczniowego 1863. 
Script logo